Σταθερό τιμολόγιο ρεύματος:
τι σημαίνει και ποια σταθερά προγράμματα συμφέρουν

Τι ακριβώς κλειδώνει και τι όχι

Η λέξη «σταθερό» περιγράφει ένα μόνο κομμάτι του λογαριασμού: τη χρέωση προμήθειας ανά κιλοβατώρα. Αυτό είναι το κομμάτι που πουλάει ο πάροχος και το μόνο που μπορεί να σου εγγυηθεί.

Δεν κλειδώνουν οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις. Το ΕΤΜΕΑΡ, οι ΥΚΩ, οι χρεώσεις δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ και του ΑΔΜΗΕ ορίζονται κεντρικά και αλλάζουν ανεξάρτητα από το συμβόλαιό σου. Δεν κλειδώνει ο ΦΠΑ. Δεν κλειδώνουν τα δημοτικά τέλη και το τέλος ΕΡΤ, που περνάνε από τον λογαριασμό χωρίς να τα ορίζει ο πάροχος. Και σίγουρα δεν κλειδώνει η κατανάλωσή σου.

Στην πράξη η χρέωση προμήθειας είναι γύρω στα δύο τρίτα του λογαριασμού. Αν κλειδώσεις τα δύο τρίτα και το υπόλοιπο τρίτο ανέβει, ο λογαριασμός σου ανεβαίνει. Δεν σημαίνει ότι ο πάροχος άλλαξε την τιμή. Το βλέπεις καθαρά αν συγκρίνεις δύο διαδοχικούς λογαριασμούς γραμμή προς γραμμή: η τιμή της κιλοβατώρας θα είναι ίδια, τα υπόλοιπα όχι.

Η βασική και η τελική τιμή, το μεγάλο κενό των σταθερών

Εδώ κρύβεται η μεγαλύτερη παρεξήγηση της κατηγορίας. Η τιμή που διαφημίζεται είναι συνήθως η τελική, δηλαδή αυτή που ισχύει μόνο αν τηρείς τους όρους. Από κάτω υπάρχει η βασική, που είναι το τι χρεώνεσαι τον μήνα που δεν τους τήρησες.

Στα σταθερά η απόσταση των δύο είναι μεγαλύτερη από οπουδήποτε αλλού στην αγορά. Η διάμεσος εδώ είναι 42%, όταν σε όλες τις κατηγορίες μαζί είναι αρκετά χαμηλότερη. Το τιμολόγιο που υπόσχεται σταθερότητα είναι το πιο εξαρτημένο από τη συνέπειά σου.

Το ακραίο παράδειγμα σήμερα είναι το Enerwave Reward Stable Max 24M: βασική τιμή 0,26000 €/kWh, τελική 0,11900 €/kWh. Στα 300 kWh, ένας μήνας με καθυστερημένη πληρωμή κοστίζει 42,30 € παραπάνω. Όχι ως πρόστιμο. Ως κανονική τιμή χωρίς την έκπτωση.

Οι όροι διαφέρουν και δεν είναι πάντα μόνο η εμπρόθεσμη πληρωμή. Κάποια προγράμματα ζητούν ηλεκτρονικό λογαριασμό, άλλα πάγια εντολή σε κάρτα ή τραπεζικό λογαριασμό. Αν σταματήσεις την πάγια εντολή για οποιονδήποτε λόγο, χάνεις την έκπτωση ακόμα κι αν πληρώνεις στην ώρα σου.

Τα σταθερά χωρίς αστερίσκο

Αν διαβάζοντας τα παραπάνω σκέφτηκες «εγώ κάποιους μήνες ξεχνιέμαι», υπάρχει κατηγορία για σένα. Από τα 29 ενεργά σταθερά, τα 8 δεν έχουν καθόλου έκπτωση συνέπειας. Μία τιμή, που ισχύει είτε πληρώσεις την πρώτη του μήνα είτε τη δέκατη πέμπτη.

Η τιμή τους είναι πιο ψηλά από τις τελικές τιμές των άλλων και αρκετά πιο χαμηλά από τις βασικές τους. Αυτό είναι το νόημα: πληρώνεις λίγο παραπάνω για να μη χρειάζεται να θυμάσαι τίποτα. Αν συνήθως πληρώνεις στην ώρα σου, δεν σε συμφέρουν. Αν όχι, βγαίνουν φθηνότερα από ένα πρόγραμμα με έκπτωση που δεν καταφέρνεις να κρατήσεις.

Γιατί η κατάταξη αλλάζει όταν αλλάζει η κατανάλωσή σου

Ο λογαριασμός προμήθειας έχει δύο σκέλη: την τιμή επί τις κιλοβατώρες, και το πάγιο. Το πρώτο μεγαλώνει μαζί σου, το δεύτερο μένει ίδιο. Στα σταθερά της αγοράς τα πάγια πάνε από 0,00 € έως 18,00 € τον μήνα, δηλαδή η απόσταση είναι μεγαλύτερη από τη διαφορά πολλών τιμών kWh μεταξύ τους.

Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν υπάρχει ένα «φθηνότερο σταθερό». Υπάρχει φθηνότερο για τη δική σου κατανάλωση. Σε χαμηλή κατανάλωση το πάγιο κυριαρχεί και κερδίζουν τα προγράμματα με μικρό ή μηδενικό πάγιο. Σε υψηλή, το πάγιο μοιράζεται σε πολλές κιλοβατώρες και κερδίζει η χαμηλή τιμή.

Πόσο μετράει αυτό στην πράξη: αν συγκρίνεις την κατάταξη στα 150 kWh με την κατάταξη στα 600 kWh, 9 από τις 10 θέσεις αλλάζουν. Ο πίνακας παραπάνω είναι στα 300 kWh γιατί κάπου πρέπει να σταθεί μια κοινή αναφορά. Δεν είναι η δική σου κατανάλωση.

Πόσο δεσμεύεσαι στην πραγματικότητα

Από τα 29 σταθερά που παρακολουθούμε, τα 21 έχουν διάρκεια 12 μήνες. Η διάρκεια δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να φύγεις. Σημαίνει ότι μέσα σε αυτό το διάστημα ο πάροχος δεσμεύεται να μη σου αλλάξει την τιμή.

Μεγαλύτερη διάρκεια δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή από μόνη της. Είναι στοίχημα. Αν οι τιμές ανέβουν, κέρδισες. Αν πέσουν, μένεις κλειδωμένος σε τιμή που έπαψε να είναι ανταγωνιστική, και για να φύγεις μπορεί να πληρώσεις. Δεκαοκτώ μήνες σε μια αγορά που ανακοινώνει νέα προϊόντα κάθε μήνα είναι αρκετός χρόνος για να αλλάξει η εικόνα.

Το τέλος πρόωρης αποχώρησης, με τα νούμερα όσων το δημοσιεύουν

Η αλλαγή παρόχου είναι πάντα δυνατή και δωρεάν ως διαδικασία. Το κόστος, όπου υπάρχει, το χρεώνει ο πάροχος που αφήνεις, ως αποζημίωση για τη διακοπή της δέσμευσης.

Σήμερα 4 από τα 29 σταθερά δημοσιεύουν αναλυτικό πίνακα με το ποσό ανά μήνα αποχώρησης:

• ΔΕΗ myHome Enter

  Τέλος πρόωρης αποχώρησης ανά μήνα 1-12: 100/90/80/70/60/50/40/30/20/10/0/0 €

• Zenith Power Home Fixed Protect Digital

  Τέλος πρόωρης αποχώρησης ανά μήνα λύσης: 236/223/208/193/176/159/140/119/98/75/51/0€ (μήνες 1-12)

• Zenith Power Home Fixed Protect

  Τέλος πρόωρης αποχώρησης ανά μήνα λύσης: 236/223/208/193/176/159/140/119/98/75/51/0€ (μήνες 1-12)

• Zenith Power Home Balance Plus

  Τέλος πρόωρης αποχώρησης: 260€ μήνες 1-3, 240€ μήνες 4-6, 210€ μήνες 7-9, 190€ μήνες 10-11, 0€ μήνα 12

Δύο μοτίβα φαίνονται αμέσως. Το ποσό είναι κλιμακωτά φθίνον, δηλαδή όσο πλησιάζει η λήξη τόσο λιγότερο πληρώνεις, και τον τελευταίο μήνα συνήθως μηδενίζεται. Και το ύψος διαφέρει πολύ ανάμεσα σε παρόχους, από λίγες δεκάδες ευρώ μέχρι αρκετές εκατοντάδες.

Για τα υπόλοιπα προγράμματα δεν έχουμε καταγεγραμμένο πίνακα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προβλέπουν τέλος, σημαίνει ότι δεν το δημοσιεύουν με τρόπο που να μπορούμε να τον επαληθεύσουμε. Ρώτησέ το ρητά πριν υπογράψεις και ζήτησέ το γραπτώς.

Τι γίνεται όταν λήξει το συμβόλαιό σου

Αυτό είναι το σημείο που κοστίζει περισσότερο σε κόσμο, γιατί δεν έρχεται ειδοποίηση με κόκκινα γράμματα. Όταν λήξει η δέσμευση, το ρεύμα δεν κόβεται και δεν σου ζητάει κανείς να ξαναδιαλέξεις. Η παροχή σου συνεχίζει, συνήθως με μεταφορά σε άλλο τιμολόγιο του ίδιου παρόχου.

Το τιμολόγιο αυτό είναι κατά κανόνα ο βασικός τιμοκατάλογος, χωρίς την προσφορά που σε έπεισε να υπογράψεις. Η τιμή μπορεί να είναι αισθητά ψηλότερη από αυτή που είχες συνηθίσει, και η αλλαγή φαίνεται μόνο αν διαβάσεις τη γραμμή της χρέωσης προμήθειας στον λογαριασμό.

Ο τρόπος να μην το πάθεις είναι βαρετός και δουλεύει: όταν υπογράφεις, βάλε υπενθύμιση στο κινητό σου για έναν μήνα πριν τη λήξη. Τότε ξανακοιτάς τον πίνακα, βλέπεις αν το πρόγραμμά σου εξακολουθεί να στέκει, και είτε ανανεώνεις με νέους όρους είτε φεύγεις χωρίς τέλος αποχώρησης, γιατί η δέσμευση έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Πότε το σταθερό δεν είναι η σωστή επιλογή

Το σταθερό είναι μια καλή προεπιλογή, όχι μονόδρομος. Υπάρχουν προφίλ που εξυπηρετούνται καλύτερα αλλού, και αξίζει να το ξέρεις πριν κλειδώσεις δώδεκα μήνες.

Αν η κατανάλωσή σου είναι πολύ χαμηλή, για παράδειγμα σε εξοχικό ή σε σπίτι που μένει άδειο μεγάλα διαστήματα, το πάγιο γίνεται το μεγαλύτερο κομμάτι του λογαριασμού και ένα κυμαινόμενο με μηδενικό πάγιο βγαίνει φθηνότερο. Αν καταναλώνεις κυρίως τη νύχτα, με αντλία θερμότητας ή φόρτιση ηλεκτρικού αυτοκινήτου, το διζωνικό δίνει μειωμένη τιμή σε ζώνη που το σταθερό αγνοεί.

Αν νοικιάζεις και δεν ξέρεις αν θα είσαι εκεί σε έναν χρόνο, η δέσμευση είναι ρίσκο χωρίς αντάλλαγμα. Και αν παρακολουθείς την αγορά, ένα κυμαινόμενο χωρίς δέσμευση σου αφήνει τον χώρο να κινηθείς όταν αλλάξει η εικόνα.

Για τη συνολική εικόνα όλων των κατηγοριών μαζί, δες τη σύγκριση τιμολογίων ρεύματος.

Συχνές ερωτήσεις